Luxe all-inclusive: wat krijg je voor vijf sterren?

Het verschil tussen vier en vijf sterren kost je, voor dezelfde bestemming in dezelfde week, tussen de 150 en 400 euro per persoon. In Turkije en Egypte zit je aan de onderkant van die marge (ongeveer 160 tot 270 euro), op de Canarische Eilanden aan de bovenkant (250 tot 400 euro). Voor een gezin van vier praat je dus over 600 tot 1.600 euro, wat in mijn spreadsheet ongeveer overeenkomt met de post “vliegtickets”.

Waar gaat dat geld in zitten? Niet in beter eten, dat verschil is kleiner dan de prijs suggereert. Het gaat in vierkante meters (je kamer wordt tien tot vijftien vierkante meter groter), in personeel per gast, in het aantal restaurants en bars, in 24-uursroomservice en minibar, en in de dingen die een resortdag vullen: een aquapark, een spa van duizenden vierkante meters, een golfbaan. En in één post die op geen enkele rekening staat: de kans dat je niet om zeven uur ’s ochtends een handdoek op een ligbed hoeft te leggen.

Drie, vier en vijf sterren naast elkaar

Zelfde bestemming, zelfde week: de Turkse Rivièra (Side en Belek), een week in de tweede helft van september, all-inclusive inclusief vlucht, prijs per persoon bij twee personen op een kamer.

Twee kolommen zijn hard te maken. De kamergrootte staat in Spanje in de wet: een tweepersoonskamer in een vijfsterrenhotel moet er minimaal 26 vierkante meter meten, en de meeste kamers moeten een balkon of terras hebben. In de praktijk gaan resorts daar ruim boven; de standaard Superior-kamer van Titanic Deluxe Golf Belek is 39 vierkante meter, een familiesuite 80. De roomserviceregel komt uit het Europese Hotelstars-systeem: vier sterren betekent een maxibar of twaalf uur drankjes op de kamer, vijf sterren betekent minibar plus 24 uur eten en drinken op de kamer, plus een receptie die dag en nacht bezet is.

Waarom vijf sterren in Turkije iets anders is dan in Griekenland

Sterren worden per land toegekend, en de systemen lopen behoorlijk uiteen.

In Turkije doet het ministerie van Cultuur en Toerisme het. Een hotel moet eerst aan een lijst verplichte eisen voldoen en daarna genoeg punten sprokkelen op de kwaliteit en het bereik van zijn voorzieningen. Sommige van die eisen zijn verrassend specifiek: een viersterrenhotel moet een tweede restaurant hebben met Turkse gerechten, een vijfsterrenhotel een dames- en een herensalon, en minimaal vijftig kamers. Een Turks vijfsterrenresort is daardoor bijna per definitie groot.

In Griekenland gelden sinds 2013 de criteria van de Hotelstars Union, het Europese systeem dat inmiddels 22 landen omvat (waaronder Nederland en Malta). Dat is een puntensysteem met vaste eisen per categorie: bij vijf sterren een restaurant dat zeven dagen per week open is, een ontbijtbuffet met bediening, concierge, valetparking en avondservice op de kamer. Turkije, Spanje en Egypte doen daar niet aan mee, en dat is waarom twee keer “vijf sterren” niet twee keer hetzelfde is.

Spanje heeft geen nationaal systeem maar zeventien regionale, elk juridisch bindend. Andalusië en de Canarische Eilanden hanteren dus eigen eisen, en een hotel dat in de ene regio vier sterren zou krijgen, kan in de andere vijf halen.

Egypte werkt met een schaal die van twee tot zeven sterren loopt (ja, zeven) en beoordeelt sinds de herziening van de criteria niet alleen het gebouw en de inventaris, maar ook de servicekwaliteit en de hygiëne- en milieunormen. Een Egyptische classificatie is vier jaar geldig; drie maanden voor het verstrijken gaat het hotel opnieuw langs de lat.

Daar komt nog een cijfer bij. Reisorganisaties zetten naast de officiële sterren hun eigen gastenbeoordeling, een cijfer tot tien uit ingevulde vakantie-enquêtes. Die twee lopen geregeld uiteen: een viersterrenhotel met een 8,7 van gasten is vrijwel altijd een prettiger week dan een vijfsterrenhotel met een 7,2. Hoe je die signalen leest, staat in een goed resort herkennen.

Wat vijf sterren in Belek oplevert, en wat op Rhodos

Belek is de strook waar het Turkse systeem zijn uiterste doet. Regnum Carya heeft een eigen golfbaan die als eerste van Europa volledig verlicht is, dus je kunt er ’s avonds spelen, en daarnaast het aquapark Aqualantis met een golfslagbad, een lazy river, de Icon Tower en aparte baby- en kinderzones. Maxx Royal Belek Golf Resort komt op zestien eet- en drinkgelegenheden: drie à-la-carterestaurants, drie signature-restaurants (Japans, steakhouse, villarestaurant), vijf bars en lounges, twee casual eetplekken en drie adressen die zich volledig aan gebak en ijs wijden, met een golfbaan van Colin Montgomerie ernaast. Titanic Deluxe Golf Belek ligt op 170.000 vierkante meter met een kinderclub van 6.000 vierkante meter, en huizen als Rixos Premium en Gloria zitten in dezelfde klasse.

Vijf sterren op Rhodos of Kreta is een ander dier. Atrium Prestige in Zuid-Rhodos heeft 251 kamers, suites en villa’s, ruim zestig daarvan met een eigen zwembad, één hoofdrestaurant, twee gourmetrestaurants, drie à-la-carterestaurants bij het zwembad, drie bars en een Blauwe Vlag-strand voor de deur. Op Kreta zet Aquila Rithymna Beach een waterpark van ruim 4.000 vierkante meter neer met een crèche vanaf acht maanden. Kleinere aantallen, meer aandacht per gast, en een keuken die de vergelijking met het dorp verderop aankan.

In geld: dezelfde week vijf sterren kost in september op Rhodos of Kreta €820-€1.150 per persoon, bij de Belek-toppers €1.000-€1.400. De 150 tot 250 euro verschil koop je in Turkije als aantal (restaurants, glijbanen, hectares) en in Griekenland als schaal.

Wat een week echt luxe kost per bestemming

Per persoon, week, all-inclusive vijf sterren inclusief vlucht, buiten de Nederlandse schoolvakanties en in de beste periode voor die bestemming.

De sprong zit tussen rij vijf en rij zes. Tot en met de Canarische Eilanden betaal je voor vijf sterren ongeveer wat vier sterren in het hoogseizoen kost; daarboven verdubbelt het, en de helft van dat bedrag is vliegen. Op de Malediven komt de transfer per watervliegtuig er soms nog los bovenop, dus lees bij zulke reissommen altijd wat er niet in zit.

Wat op een luxeresort alsnog op je rekening komt

Vijf sterren betekent niet dat de kassa uit staat. Reken voor twee personen, één week, ruim maar realistisch:

• Twee massages van een uur. In een Turkse resortspa 40 tot 70 euro per behandeling, op de Canarische Eilanden en in Griekenland 60 tot 90 euro. Reken 140 euro. De hamam en de thermale zone zijn bij goede resorts gratis; de controles die je vooraf doet staan in vijf punten op een rij.
• Drie keer à la carte. “Vijf sterren” en “à la carte inbegrepen” zijn twee losse beloftes. Titanic Deluxe Golf Belek zet het zelf droog in zijn voorwaarden: hoofdrestaurant en snackrestaurants zitten erin, de à-la-carterestaurants niet. De toeslag ligt doorgaans tussen 15 en 35 euro per persoon per bezoek: 90 tot 210 euro voor drie avonden samen.
• Premium drank buiten het pakket. Twee cocktails per dag van de betaalkaart à 8 euro is 112 euro per persoon per week, 224 voor twee.
• Een cabana bij het zwembad. 25 tot 60 euro per dag, en op de mooie dagen zijn ze om negen uur weg. Drie dagen: 75 tot 180 euro.
• Kluisje en wifi. Klein bier: 1 tot 3 euro per dag voor de safe, en op sommige plekken betaal je nog voor snelle wifi op de kamer. Samen 15 tot 40 euro.

Tel het op en je zit op 550 tot 800 euro voor twee personen, bovenop een reissom van 1.600 tot 2.600 euro. Dat is 25 tot 35 procent, en daarmee meer dan de 15 tot 25 procent die ik bij wat all-inclusive echt kost als vuistregel aanhoud. Een luxeresort heeft ook meer te verkopen dan een middenklasseresort: meer bars, meer restaurants, een grotere spa, een strandclub met cabana’s.

Vier sterren ultra of vijf sterren gewoon?

Hier wordt het rekenen interessant. Een viersterrenresort in Side met een echte ultra-formule kost in september 620 tot 780 euro per persoon. Een vijfsterrenresort met gewone all-inclusive kost 780 tot 1.050 euro, plus de 550 tot 800 euro aan extra’s van hierboven. Dekt die ultra-formule de merkdranken, de à-la-carteavonden en de 24-uursservice wél, dan verdwijnt het grootste deel van die extra’s uit de som en eindigt het viersterrenresort 300 tot 500 euro per persoon lager.

De ruil is ruimte en service: je kamer is zes tot vijftien vierkante meter kleiner, er zijn minder restaurants en de bediening aan het strand is er niet. Voor wie de dag rond zwembad en bar doorbrengt weegt dat licht; voor wie de kamer als tweede woonkamer gebruikt weegt het zwaar. Hoe je zo’n formule ontleedt voordat je boekt, staat in het verschil tussen all-inclusive en ultra.

Eén waarschuwing over de kortingen die je in deze categorie tegenkomt. “Nu 45 procent korting op vijf sterren” is bij luxeresorts vaker dan gemiddeld korting op een adviesprijs die niemand ooit betaalt. Korting waarvan, dus. De eerlijke test is de prijs per nacht per persoon vergelijken met twee andere vijfsterrenresorts in dezelfde badplaats in dezelfde week; wijkt hij minder dan tien procent af, dan koop je de marktprijs met een rood cijfer ervoor. Het actuele aanbod per sterrenklasse staat bij de luxe resorts en de vertrekdata die deze week scherp geprijsd zijn bij de aanbiedingen.